هیچ کار بزرگی یک شبه اتفاق نمیافتد. پس انداز گروهی هم از این قاعده مستثنا نیست. برای اینکه بتوانیم به یک صندوق پس انداز گروهی برسیم تا خود و اطرافیانمان از مزایای آن سود ببریم باید از صندوق های پس انداز کوچک شروع کنیم. حتی میتوانیم از یک صندوق پس انداز فردی شروع کنیم.
اهمیت پس انداز بر هیچ کس پوشیده نیست. برخی کالاهای مورد نیاز و اساسی، یا اتفاقات احتمالی که ممکن است برای هر شخصی اتفاق بیافتد، ما را به خرجهای سنگینی وا میدارند. بهترین راه برآمدن از پس این خرجها هم پسانداز است.
پسانداز فردی کار دشواری است و برای جمع شدن مبالغی که این هزینهها را پوشش دهند باید مدتها پس اندازکنیم. از طرفی هم نمیتوانیم پس انداز را با این دلایل به تعویق بیاندازیم. خیلی از ما با این توجیه صبر میکنیم تا درآمدمان به حدی برسد که بتوانیم پس انداز کنیم. در حالی که با افزایش درآمدمان هزینههایمان نیز افزایش مییابد. پس هیچ گاه نمیتوانیم شروع به پس انداز کنیم. دقیقاً در چنین شرایطی است که رو به وام های بانکی با سودهای کلان میآوریم. در حالی که باید هر چه سریعتر و با هر مبلغی که الان در توانمان است شروع به ایجاد پس انداز کنیم. البته که به مرور زمان این پس انداز بیشتر و بیشتر میشود. این در حالی است که از مزایای دیگر صندوق های پس انداز چشم پوشی کنیم. اگر در جریان این مزایا نیستید حتماً این مقاله را بخوانید.
یک عادت خوب واگیردار است
وقتی شما پس انداز میکنید و دوستان و آشنایانتان میبینند چطور از آن بهره میبرید به سمت پس انداز تمایل پیدا میکنند. و احتمالا از شما درباره روش های پس اندزا کردن میپرسند. کم کم بحثهای حول پس انداز میان شما شکل میگیرد و احتمالا تعدادی از آنها صندوق های پس انداز شخصی خواهند ساخت. حالا چرا این کار را به صورت گروهی انجام ندهید؟
پس انداز گروهی مشوقی با رشد تصاعدی
همانطور که گفتیم صندوق های فردی به کندی رشد میکنند. از طرفی شاید این کار برای همه ممکن نباشد. خیلی از ما برای انجام کارهایمان نیاز به مشوقهای قوی داریم. اگر یک صندوق پس انداز گروهی درست کنیم دیگر دوستان یا اعضای خانواده مان حتی اگر نتوانند فردی پس انداز کنند، تمایل بیشتری به پس انداز گروهی دارند. چرا که هم مبلغ پس انداز ماهانه میتواند کوچکتر باشد هم اینکه شیرینی فعالیت های دورهمی چند برابر کار فردی است. اصلا همین کار دو نفره شروع کنید. اولین صندوق پس انداز گروهی تان میتواند از دو نفر تشکیل شود و خواهید دید که چگونه مابقی دوستانتان با اشتیاق عضو صندوق میشوند.
البته دقت کنید کسانی را در صندوق های پس انداز گروهی عضو کنید که مطمئن هستید به قولشان برای پس انداز ماهانه متعهد هستند. همچنین اعضای یک صندوق پس انداز گروهی باید مورد اعتماد باشند. چرا که در این صندوق ها به دلیل ماهیت دوستانه شان هیچ سند و ضمانتی دریافت نمیشود. بنابراین وقتی از صندوق وام دریافت میکنند باید مطمئن باشیم که آن را برمیگردانند.
شیرینی وام فوری بدون بهره
اصلاً یکی از دلایل تشکیل این صندوقها گرفتن وام است. وقتی تعداد اعضای صندوق زیاد میشود، موجودی صندوق به حدی رشد میکند که اعضا میتوانند از صندوق وام بگیرند. این وام ها چند تفاوت با وام بانکی دارند:
- بدون سود یا با بهره بسیار پایین هستند که معمو لاً عاید صندوق میشوند
- فوری هستند و به محض نیاز مدیر صندوق میتواند به هر عضو صندوق وام دهد.
- نیازی به ضامن ندارند چون تمام اعضا مورد اعتماد هستند.
- در ضمن تعداد و مبلغ قسط ها قابل توافق است.
بنابراین پس از اینکه اولین وام ها، به اعضا داشته میشود به قول معروف:«شیرینی وام از زیر زبونشون نمیره». همین باعث میشود هم خودشان به صندوق متعهدتر باشند و دیگران را هم به عضویت در پس انداز گروهی دعوت کنند. همچنین اعضا در حین اینکه وام را بر میگردانند باید حق عضویتشان را نیز پرداخت کنند. بدین ترتیب هم موجودی صندوق به جای خود باقی میماند و هم با ادامه پرداخت حق عضویت موجودی صندوق پس انداز گروهی افزایش مییابد.
قوانینی که به صندوق جان میبخشند
یکی از چیزهایی که باعث رشد صندوق پس انداز میشود قوانین صندوق است. به هرحال افرادی که در صندوق عضو میشوند تقاضای وام خواهند داشت. بنابراین باید قوانینی برای تعیین اولویت یا میزان وام پرداختی به اعضا تعیین کنید. مثلاً میتوانیم نسبت به ذخیره هر عضو به او وام اهدا کنیم. در این حالت میتوانیم شرط بگذاریم اگر عضوی درخواست وام دهد، ۲ یا ۳ برابر موجوی اش (کل پولی که در صندوق پرداخت کرده است) میتواند وام بگیرد. بعلاوه میتوانیم مبلغی در حد ۲ تا ۴ درصد هر وام را به عنوان کارمزد وام از وام گیرنده دریافت کنیم. این پول میتواند به موجودی صندوق اضافه شود یا خرج هزینههای صندوق مثل دورهم جمع شدن اعضا شود.
صندوق پس انداز گروهی یک بانک خانوادگی
چنین صندوق هایی در واقع حکم یک بانک خانوادگی یا بانک فامیلی را دارد. در شروع صندوق چنین تشبیهی خنده دار به نظر میرسد میرسد. اما وقتی صندوق رشد میکند، اعضای صندوق را از نگرانی مالی رها میکند. همچنین دیگر نیاز نیست از وام هایی که ما را بیشتر مقروض میکنند استفاده کنیم. گاهی اوقات فشار و نیاز مالی ما را وادار میکند که وام هایی با بهره بالا بخریم یا خود را به هر زحمتی بیاندازیم تا از بانک وامی با سود مرکب ۱۸درصد بگیریم. وام هایی که به خاطر آن باید مبلغ هنگفتی را مدتها در یک حساب بانکی بخوابانیم یا با رو انداختن و سر خم کردن به دنبال چند ضامن بگردیم.
صندوق های پس انداز گروهی مزیت دیگری هم دارند. در این صندوق ها اعضایی که وسع مالی شان میرسد میتوانند مبالغی را بیش از حق عضویت به صندوق واریز کنند تا موجودی صندوق با سرعت بیشتری افزایش پیدا کند. در ضمن این کار کمک به اعضای ضعیفتر صندوق است و میتواند گره از کار نزدیکان و آشنایان باز کند.
اگر چنین ادعایی را رؤیایی میدانید به این چند نمونه دقت کنید. در حال حاضر صندوق های خانوادگی در کشور وجود دارند که چندین نسل در یک خانواده فعال هستند. برخی از این صندوق ها عمری حدود ۱۰۰ سال دارند و مدیریت آنها برعهده نسل جوان یک خانواده است. برخی از صندوق های پس انداز گروهی پا را از مرز خانواده فراتر گذاشته اند و افراد مورد اعتماد را هم به صندوق افزوده اند. در همین راستا صندوق هایی وجود دارد که نزدیک به ۱۵۰۰ نفر عضو و ۵ میلیارد سرمایه دارند. البته این سرمایه راکد نیست و مدام بین اعضای صندوق به صورت وام در حال گردش است. بسیاری از این صندوق ها از حق عضویت ۱۰۰۰ تومان شروع کرده اند و به مرور با بالا رفتن دستمزدها و قیمت ها مبلغ حق عضویت را افزایش دادهاند. همین صندوق ۱۵۰۰ نفره را در نظر بگیرید. اگر در حال حاضر حق عضویت صندوق ماهیانه ۱۰ هزار تومان باشد، ماهانه ۱۵ میلیون تومان به سرمایه صندوق اضافه میشود و وام های بیشتر با مبالغ بالاتر به اعضا اهدا میشود.
با این همه مزایا چرا صندوق های گروهی رایج نیستند؟
در شیوه سنتی، مدیریت صندوق برعهده یک یا چند نفر است. این مسئله (خصوصاً در صندوق های بزرگ) باعث میشود علاوه بر مشغله روزمره، بار مسئولیت صندوق روی دوش مدیر باشد. مدیر باید پیگیری تمام واریزی های افراد صندوق را بکند، مسئولیت ثبت حسابداری صندوق را بر عهده بگیرد، کسانی که وام گرفته اند ثبت کند، اقساط پرداخت شده را با دقت بالا نظارت کند و از تمامی این حساب و کتاب ها در طول سالها نگهداری کند. تمام این مسئولیت ها باعث شده مدیریت این صندوق ها به یک چالش بدل شود و علاوه بر مسئله مهمی مثل اعتماد، عاملی مهم برای تشکیل نشدن چنین صندوق هایی باشد. برخی صندوق های پس انداز گروهی بزرگ این کار را به صورت مدیریت چندنفره یا گردشی ساده کرده اند. چالش ثبت را هم با برنامه های کامپیوتری مثل اکسل یا اپلیکیشن های موبایل حسابداری حل کرده اند. بدین ترتیب با کمک تکنولوژی و کارگروهی پشتوانه ای مطمئن و عظیم برای خود و خانواده شان ساخته اند.
برای اینکه با انواع صندوق های پس انداز گروهی و نحوه شکل گیری آنها آشنا شوید پیشنهاد میکنیم مقاله «پس انداز گروهی چیست؟» را مطالعه کنید.
